Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 24 fevral 2026-cı il tarixində “İnvestisiya fəaliyyəti haqqında” Qanunun 13-cü maddəsinə dəyişiklikləri təsdiqləyib. Milli Məclisdə qəbul edilən bu yeniliklər xüsusilə strateji əhəmiyyətli investisiyalar üzərində dövlətin nəzarət mexanizmini daha dəqiq şəkildə müəyyən edir.
Yeni qaydalara əsasən, strateji əhəmiyyət daşıyan investisiyalar istisna hallarda – əgər onlar dövlətin və ya cəmiyyətin maraqlarına zidd hesab olunarsa – investorun razılığı olmadan da dövlət tərəfindən alına bilər. Qanuna əlavə edilən müddəaya görə, belə hallar hüquqi baxımdan ayrı-seçkilik kimi qiymətləndirilməyəcək.
Dəyişikliklər kompensasiya məsələsinə də toxunur. Əvvəllər bu ödənişlər “Torpaqların dövlət ehtiyacları üçün alınması haqqında” Qanuna uyğun müəyyən edilirdisə, artıq yeni yanaşmaya görə kompensasiya birbaşa investisiya müqaviləsində nəzərdə tutulan qaydada hesablanacaq. Müqavilədə belə şərt yoxdursa, ödəniş ədalətli bazar dəyəri əsasında müəyyən ediləcək.
Qanun layihəsinin müzakirəsi zamanı bəzi deputatlar geniş və dəqiq sərhədləri olmayan anlayışların – məsələn, “milli maraqlar” və “strateji əhəmiyyət” – tətbiqinin gələcəkdə hüquqi qeyri-müəyyənlik yarada biləcəyini qeyd ediblər. Onların fikrincə, bu, investorlar üçün əlavə risklər formalaşdıra bilər.
Bununla yanaşı, Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri Azər Əmiraslanov bildirib ki, oxşar yanaşma əvvəllər də qanunvericilikdə mövcud olub və ölkəyə investisiya axınına mənfi təsir göstərməyib. O vurğulayıb ki, qanuni əsaslar və ədalətli kompensasiya təmin edildiyi hallarda ekspropriasiya beynəlxalq praktikada hüquq pozuntusu sayılmır.
Ümumilikdə, edilən dəyişikliklər investorların hüquqlarını məhdudlaşdırmaqdan daha çox dövlətin milli və iqtisadi təhlükəsizlik maraqlarını qorumağa yönəlib. Eyni zamanda, mülkiyyət hüququnun qorunması və ədalətli kompensasiya prinsipi saxlanılır.